Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 23 kwietnia 2026 r. (sprawa C-744/24) odniósł się do istotnego zagadnienia z perspektywy kredytobiorców – zasad naliczania odsetek od kosztów kredytu, w szczególności prowizji i składek ubezpieczeniowych.
Sprawa dotyczyła powszechnej w praktyce bankowej konstrukcji, w której koszty kredytu są doliczane do całkowitej kwoty finansowania, a następnie objęte oprocentowaniem na takich samych zasadach jak kapitał udostępniony konsumentowi.
Kluczowe stanowisko TSUE
Trybunał jednoznacznie wskazał, że:
- oprocentowanie może być naliczane wyłącznie od kwoty rzeczywiście udostępnionej konsumentowi,
- naliczanie odsetek od kosztów kredytu (takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe), nawet jeżeli zostały one sfinansowane z kredytu, jest sprzeczne z prawem Unii Europejskiej,
- skoro koszty te nie powinny być objęte oprocentowaniem, nie ma potrzeby szczegółowej analizy obowiązków informacyjnych banku w tym zakresie.
W praktyce oznacza to zakwestionowanie modelu, w którym bank „kapitalizuje koszty” i traktuje je jak część kapitału kredytu podlegającą oprocentowaniu.
Znaczenie dla kredytobiorców i praktyki bankowej
Wyrok ma istotne znaczenie dla oceny konstrukcji wielu umów kredytowych i pożyczkowych. W szczególności potwierdza on, że:
- koszt kredytu nie może generować dodatkowych odsetek w sposób pośredni,
- sposób konstrukcji harmonogramu spłat i kalkulacji odsetek podlega kontroli zgodności z prawem unijnym,
- nieprawidłowe mechanizmy naliczania kosztów mogą mieć wpływ na ocenę ważności lub skutków umowy.
Sankcja kredytu darmowego w świetle wyroku
W polskim systemie ochrony konsumenta funkcjonuje sankcja kredytu darmowego, która znajduje zastosowanie w przypadku naruszenia przez bank określonych obowiązków ustawowych.
Jej istotą jest możliwość ograniczenia kosztów kredytu wyłącznie do zwrotu kapitału – bez odsetek i innych opłat.
W praktyce zarzut nieprawidłowego naliczania odsetek od prowizji i kosztów kredytu był już wcześniej jednym z częściej podnoszonych argumentów w sprawach sądowych dotyczących SKD. Dzisiejszy wyrok TSUE wzmacnia tę linię argumentacyjną, nadając jej wyraźne oparcie w prawie unijnym.
Potencjalne skutki orzeczenia
Rozstrzygnięcie może wpłynąć na praktykę orzeczniczą sądów krajowych oraz podejście instytucji finansowych. W szczególności można spodziewać się:
- większej liczby spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego,
- bardziej rygorystycznej oceny sposobu kalkulacji kosztów kredytu,
- wzrostu znaczenia argumentu o niedopuszczalności kapitalizacji kosztów przy oprocentowaniu.
Podsumowanie
Wyrok TSUE wpisuje się w utrwalający się kierunek ochrony konsumenta na rynku usług finansowych. Potwierdza on, że konstrukcja umowy kredytowej nie może prowadzić do sytuacji, w której koszty kredytu same generują dodatkowe odsetki.
W praktyce może to mieć realne znaczenie dla wielu kredytobiorców, zarówno w trwających sporach sądowych, jak i przy analizie umów zawartych w przeszłości.
Jeżeli zawarłeś umowę kredytu lub pożyczki i chcesz sprawdzić, czy jej konstrukcja może podlegać ocenie pod kątem sankcji kredytu darmowego, warto przeanalizować ją indywidualnie.
📧 kontakt@kancelariajuroszek.pl 📞 691 717 499